sâmbătă, 29 iulie 2017

CCCLXXXIV. SÉTNATA NOŠT TEMESVÁR, PARVIJA DENJ TIMIŞOARA









 28 juli 1919 i dene u kojtu vláškata adménéstrácja i prejala okraga Timiš sled Konferencijata za mir ud Paris.
Gheorghe Dobrin i bili ugudini prefect na okraga Sererin sas sedalištu u Lugož, a za okraga Timiš Torontál Aurel Kosmas sas sedalištu u Timišvár.
   Pu udladžbata broj 41 ud 25 Február 2016 na Okragnija Savet Timiš i bilo udlačnu za 28 juli da babi oféčjálnija denj na okrada Timis.
Váruša Timišvár i bili pudelén na 5: “Cetate”, “Fabric”, Prinčipesa Elisábeta - Elisábetin, Prinčipe Károl- Károlin ségá Josefin i Prinčipe Miháj – Mehála zabelezva Gudišnéka (vlášći: anuar) “Sorec” 1924 -1925 ud Bibljotekata na Kongresa S.U.A.
   Si tam i zabelezanu či na rečensaminta ud 1920 Timišváre i imáli 82.689 stanovnic, tijest 15.892 vlajsá, 29.188 nemce - švábi, 26.185 madzere, 8.926 čuute i 3.128 stanovnic ud  drugja nácji.
    Banatskata Republika usnuvána na 31 oktober 1918,  kujatu prekasni da ja ima na 15 november si tazi gudina i imála 1.582.133 stanovnici, ud kujatu: 592.049 vlajsá – 37,42 prucénta, 387.545 nemce – švábi – 17,97 prucénta, 242.152 madžere – 15,31 prucénte i drugje nácji.
Pu verite, sa bli taje pudelén : 855.852 právosláveni – 54,10 prucénta, 591.447 katuličáne – 37,38 prucénta i drugja veri.
   Okraga Timiš Torontál i imáli 7.313 km² i 483.729 stanovnic, tojest 67 stanovnici na km².
         
Prezadnu i preubarnatu ud: timisoaraexpress.ro


CCCLXXXIII. SVETA ÁNNA

Da se pumolimi.

Sveta májca Ánna, kuja Májća Isusva si udránila muli Boga za sate krastjánsći májći, tejnite dićá za nebeto a ne na tozi grešin svet , da gji udránati. Ámen


Pu:
Ustaveti dicáta da dodat du méne
Ali
Katoličánska
Mulitvena i pesmena kniga
ud
Katholisches Gebet – und Gesangbuch
ubarnal
FRANC KRIŠTOFČÁK
1938

252-ta starna

Čestit imen denj na sate kujatu nosat tuje milnu ime!

CCCLXXXII. TRI SAHÁTE U PAKALE

   Pisátela na taze kniga  sij zapisali po dolnite redve (ud taze kniga) – mlogja ud tej za samu sébe- u vremeto katu i bili u “pakale”, parenj kača rubjáš  u Žilává i izbegnati a  posle, vreme za 17 gudini,  rabagijini u náj dolnite raboti.
Či ji zapisanu kača tréfnu u Germánja se razbire či i blo uredénu ud tukažnija  polétéčin séstem za da se razberi či pakale ud  vaz námu i blo rája. Izdátelite ama i čatnicite na knigata sa razbráli u vremeto na izdávanjétu na knigata, u 1970-ta gudina álegorijata.  Se vidi či i čenzorete sa ja razbráli, ama sa udubrili izdávanjétu out ji harésvalu i na tej  unuj détu se-j videlu na glad oči kača idin konspérátévna rabota.
 Knigata kuri straja, pretiskanjétu, prutivnusta  kantu ličnusta na horata i sate drugjete hargjevusti na tugáznotu vladánstvu.  Horata sa dubávli izmislini imete u knigata a ávtore zabelezva žuvota u toze zemájsći pakalj i možnusta na  nivernicite u Boga za da  preklupati duševnusta na čeleka.
Čenzorete sa žuveli i tija u toze pakalj, i s tejnata pomuš  plámaka ne ugásnali i tamninata i blá po dalboka. Ávtore misli či nedgji u tejnata  vatrešnust ima još neku kápka bubrustivus. Dabe séga proba da ja izvádi i uzmloži u tejnite duši.


U Kápsálá, na planinata Áthos i žuveli idin izbrusini kalugjer kojtu ud više ud
dvátce gudini ne stánvali ud odara.
Ne mogali više da pudnáse i se-j molili da umri, ama smracta i bávela da dodi.

Idin denj i dušali idin ángjeli i mu-j kázal:
-         Guspudin Bog i čuli tojte mulitvi i me ji prátili du vaz tébe. Za tojte zemájsći grešći vrediši da buleduvaš još idna gudina, sled tuj  si uprustén i za možiš da pučinis u mir. Ama aku prejamiš da prežuveš ségá tri saháte u pakale, sled tuj, smraćta za te udkupi ud bulevite i te čeká véčnotu blažénstvu.
-          Prejemem i izrékal stárija sled katu se-j mislili či makár kolku da badat tažći maćéte ud pakale, tri saháte za menati po barži ud idna gudina.
I namestutu i bili zanésini u pakale.

Sa krénali groznite maći, i sa izmenali tri saháte, tri dene, tri gudini i tri stotni gudini ama ángjela ne se javevali.
Du na sétne smulevata, dalboka stramna tamnina i bla razbita ud idna svetlus: I dušal ángjela.

-         Za kako si taj sardit? Gu ji zapital ángjela.
-         Nisam verval či nebésćéte ángjele možat da lagati! I udguvoril razžálini čeleka.
-         Kaći misliš taj? Gu ji zapitali ángjela kača ga ne razbráli kako išti da ubadi stárca.
-         Si ubéćáli či za dodiš da me izvádiá ud tuka prez tri saháte. I etu sa menali tri stotni gudin ud katu páta teze maći.
-         Tri stotni gudini ? Pita začudin ángjela. Si se preváril. Ne nenalu samu idin sahát, i imaš još dvá.
Tugáz stárca se-j tratili klekniči napreći angjela i mu se-j molil sas saldz u učite:
-         Molati-se izbávejme ud tuka, dáj mi druga maka, drugija boles i bulevi na zemete, megju horata, i ne sámu idna gudina, negu hiljadi gudini, makár i du svarši svet, ama izvadime ud tuka!
U toz mig se-j sabudil u négva bolnija odar, ud Kápsálá. I pugladel na saháta. I menali idini sahát ud katu i zaspál.


miercuri, 26 iulie 2017

CCCLXXXI. PUČINAK VÉČINI, GUSPUDIN KÁLÁPIŠ


Отиде си един невероятен човек, скъп приятел, всеотдайна и благородна личност! сърцата на мнозина ...беше част от семейството ! Пътеводна светлина и учител, приятел и съветник, ти беше с нас - в премеждия, в радости и тревоги, в празници и в мъки! Раздаваше , без да искаш в замяна! Търпеше и се усмихваше на несгодите в живота , поучаваше с мъдрост и лекота да сме търпеливи и да обичаме ближния! Ти беше не само наш духовен водач, но и незаменим приятел! Ще те помним винаги... 

ПОЧИВАЙ В МИР ОТЧЕ СТЕФАНЕ!

Царство ти небесно!





















***
     Po gornata i slédnata miselj i prezadna ud svetovnata mreža interneta, mreža kujatu mlogje pate mu ji dávala prelega za rádust, a etu séga mu razžálva…
Si ud tuka smi duznájali za teze ninadéza, uprasna i barza, za námu, smrać.
    Razžálni ustánvami biz hurti, biz saldz, ama ubugatevam u nadeždete či imami još idin misnéć détu moli za námu i mu čeka u véčnusta.
    Hurtite sa biz vrednust u teze mégve, smi se srešteli u máj sate selá u kujatu žuvejati banátsći balgare palćene, i vájda za tuj taze smrać mu raznimirva spomenet i mu nanáse napámeć delve ud svetite misi u kujatu smi molili i peli pu náša májćéni jazéć.
   Razžálni, ama uvereni či i sas váštu predustujánji za se sretimi u nášte véčnite dumá, sas sate clenve na gulemata familja na banátsćite balgare – palćene vaz predstola na náša Baštá.
PUČINAK VÉČIN I S RÁJ NEBÉSĆI DA TE NADARI NÁŠ BAŠTA – BOG U VÉČNUSTA.



***
На 17 юли в родното село на отец Стефан Калапиш, Бърдаски Геран, епископът на Никополската епархия, монс. Петко Христов, отслужи заупокойната литургия за свещеника, който почина на 15 юли след тежко боледуване. На литургията, заедно с епископа, присъстваха многобройни вярващи от епархията, както и свещеници от трите епархии в страната. Отец Стефан бе енорийски свещеник на енория „Свети Архангел Михаил“ в село Трънчовица.
Отец Стефан Калапиш е роден на 26 декември 1962 г. в с. Бърдарски Геран във вярващо семейство на банатски българи. Основното си образование получава в родното си село, после завършва Строителен техникум в гр. Враца. След казармата става учител в Бърдарски геран. Отец Стефан работи и учи, студент е в София по българска литература, история и френски език. По-късно работи като учител в СОУ „Неофит Рилски“ в гр. Кнежа. През това време активно се занимава с музика и фолклор, свири на акордеон в местното читалище. Отец Стефан посещава своята енория „Св.Йосиф“ в Бърдарски геран, ходи тайно на църква, а първото си Причастие приема в 2 ч. през нощта.
По-късно, след промените в България, води катехизис на децата за Тайнствата. Отец Асен Генов, енорийкият свещеник в Бърдарски геран, много пъти го кани да отиде да учи за свещеник. Отец Стефан мисли върху това, защото чувства званието в себе си. Получава подкрепа от семейството си в това свое намерение. И така, през 2001 г. заминава за Италия и се записва в Висшата семинария в Рим. Там получава формация за мирски свещеник, със стаж, курсове,  голям опит в пастирската дейност. В същото време учи в Папския латерански университет. През месец юни 2006 г. държи последен изпит и се дипломира като бакалавър по философия и богословие.
Преди дяконското си ръкоположение на 2 декември 2006 г. в църква „Св.Йосиф“ в с. Бърдарски Геран, отец Стефан споделя за радио Ватикана, че в живота си (до този момент) е имал щастието да срещне лично двама папи: Йоан-Павел II и Бенедикт XVI. През 2005 г. служи като министрант на погребението на Папа Йоан-Павел II.
Отец Стефан споделя, че е дълбоко свързан със своя духовен наставник дон Мауро Коцоли – професор по Морално богословие, който му е бил голям помощник и повече от баща. Споделя също, че в семинарията е намерил много добри приятели.
„Трудности има – споделя отец Стефан пред прага на своето дяконско ръкоположение - но когато си намерил мястото си, всичко се преодолява. Времето в семинарията мина много бързо, отлетя неусетно и ето, сега съм пред прага на бъдещото свещенство… “
След като става дякон, о.Стефан бива настанен от Епископа в енория „Св.Архангел Михаил“ в с.Трънчовица. Той е напълно ангажиран с пастирската дейност в тази енория, с катехизис, молитва и литургия на Словото.
Ръкоположен за свещеник на 5 май 2007 г. в Светилището на Блажения Евгений Босилков в Белене в църква „Рождение на Блажена Дева Мария“. Ръкополагат го тримата български епископи: монс. Петко Христов, монс. Христо Пройков и монс. Георги Йовчев, заедно с тогавашния Апостолически Нунций в България Монс. Джузепе Леанца. На литургията присъстват и многобройни свещеници от трите епархии в България и неговите близки другари от семинарията в Рим: дяконите Добравко и Крешимир от Хърватска. Това е първото свещеническо ръкоположение след 55 години в Никополската епархия, което верните приемат с голяма радост и като знак от Бога за реализиране на пророчеството на Блажен Евгений, че следите от кръвта на Мъчениците са знак за прекрасното бъдеще на Църквата в България.
На 6 май 2007 г. отец Стефан служи първата си литургия в родното си село Бърдарски геран в църква „Св.Йосиф“. На 13 май 2007 г. Епископ Петко представя на общността и въвежда отец Стефан като енорийски свещеник на енория „Св.Архангел Михаил“ в с.Трънчовица. Тази година отец Стефан отбеляза 10 годишен свещенически юбилей.
След заупокойната литургия в църква „Св.Йосиф“, отец Стефан Калапиш бе погребан в Бърдарски геран в присъствието на духовните лица и много верни от цялата Никополска епархия.
Вечен покой дай му, Господи и вечната светлина да го озари!


sâmbătă, 22 iulie 2017

CCCLXXX, DUBRE DUŠLÁ ŠTEFÁNIJÁ BOKŠÁN



    Se rádvati rodnicite, stárite rodnici, brájće i sistri, čičve i nánne, učve i učnáj, bližni i prijatele, s idna hurta, satu sélu i ne sámu. Bréšća ima idin nov clen.

    Prebráni u čarkvata smi zal del na kraštenjetu na Štefánija. Smi bli pukraj tejnite rodnici Mariška i Florin i pukraj tejnite krasnici.

   Tija sa ja dunéli u čarkvata za da prejami toze sakraménat.

  Néka da Blažéna Divica Marija da te prejami pud tejnata ubrámba, da rastéši kača istenska  katuličánka.

 Purasti i žuvej u taze skapa katuličánska vera i dunesi rádus na tojte rodnici i milni! 


sâmbătă, 15 iulie 2017

CCCLXXIX. KRIZMÁNJ U DÉNTA

KRIZMÁNJ ALI PUTVARDÉNJ

      Taze 2017-ta  gudina, u sabuta 8 juni, katuličánskata čarkva ud Denta i prejala  27 mládi za da si putvardati verata. Čitiri sa bili banátsćite balgarsći dicá kujatu sa se krizmili na tozi denj: Picov Erika, Picov Rareš i Bártulov Aleksándru ud Dénta i Biro Kristi ud Bréšćá.
 U svetata misa udslužna s počnivanj ud 10 saháte,  teze mládi ud nášta paraćija sa bli krizmini ud Msgr. Johann Dirschl – generálin vikár na Timišvárskata biskupija.
Po dole predstávemi reda na pesmite ud taze sveta misa.











PESMI       CÂNTECE

KRIZMÁNJI        SFÂNTUL MIR           BÉRMÁLÁS
                                         DENTA                                                   8 JULI 2017
Na flezvanji

Toze-j dene, toze-j dene
Kojt' Bog mu gu-j dál, kojt' Bog mu gu-j dál
Rádvaj ti se, rádvaj ti se,
Boga faleti, Boga faleti!
Toze-j dene, kojt' Bog mu gu-j dál,
Rádvaj ti se, Boga faleti!
Toze-j dene, toze-j dene,
Kojt' Bog mu gu-j dál.

Isus ij Bog, Isus ij Bog,
Kogut' služimi, kogut' služimi,
S vernus služeti, s vernu služeti,
Négvot' ime svet', négvot' ime svet'
Isus ij Bog, kogut' služimi,
S vernus služet, négvot' ime svet'
Isus ij Bog, Isus ij Bog,
Nég da služimi !

Isus za dod', Isus za dod',
Kogut' čekami, kogut' čekami,
Sas idno sarc', sas idno sarc',
Dájt' da-g slávimi, dájt da-g slávimi
Isus za dod', kogut' čekami,
Sas idno sarci, dájt' da-g' slávimi,
 Isuse ilá, Isuse ilá, Tébe čekami !


Na počnivanjétu na Sveta Misa

Părinte sfânt, când văd întreaga lume
Ce ai creat-o prin al tău cuvânt,
Fiinţele ce-mpodobesc natura,
Ce le susţii cu braţul tău cel sfânt

Ref. Atunci îţi cânt, puternic Creator,
Ce mare eşti ! Ce mare eşti !
Al lumilor măreţ Stăpânitor,
Ce mare eşti ! Ce mare eşti !


Privirea când mi-o-nalţ şi văd minunea
Mulţimea aştrilor lucind pe cer,
Frumosul soare ca şi mândra lună
Plutind atât de falnic prin etern. Ref.

Când răsfoiesc cu râvnă Cartea sfântă
Şi văd noianul tău de îndrumări
Cum pe aleşii tăi, o, bun Părinte,
Îi copeşeşti cu binecuvântări. Ref.

Iar când zdrobit şi fără de putere
Mă voi afla aproape de mormânt,
De sus din cer trimite-mi mângâiere,
Să am şi-atunci tărie ca sa-ţi cânt. Ref

Gloria

Ref. Sus în cer Domnului preamărire,
Pe  pământ, pace fie-ntre oameni.
Lăudăm cu credinţă pe Domnul
Şi din inimă îi mulţumim.

Tată Sfânt, Creator preaputernic,
Eşti stăpân pe pământ şi în ceruri,
Fă să fie a ta-mpărăţie,
Facă-se ne-ncetat voia Ta. Ref.

O, Isuse, Tu eşti Salvatorul,
Tu ridici ale lumii păcate,
Tu domneşti în vecie cu Tatăl,
Te rugăm să ai milă de noi. Ref.

Slavă şi ţie Duhule Sfinte,
Dumnezeu ca şi Tatăl şi Fiul.
Te rugăm peste noi azi revarsă
Şi iubire şi pace şi har. Re
Sled parvotu čatenji

Jesus I belive ! (x 3)
I Belive in You ! (x2, x1)

Isuse u Téb' vervam !  (x 3)
Isuse u Téb' vervam !  (x2, x1)

Isuse' n Tine cred ! (x 3)
Isuse' n Tine cred ! (x2, x1)
Aleluja ! (x3, x2, x1)

Sled drugotu čatenj

Veni Sancte Spiritus ! (x4)
Ilá o Duše Sveti !  (x4)
Vino Duhule Preasfânt !  (x4)

U vremeto na krizmanjétu

Vino, Duhule Preasfânt,
Şi trimite pe pământ,
A ta luminoasă rază.

Al săracilor Părinte,
Dătător de cele sfinte,
Vino, şi ne luminează.

Bunule Mângâietor,
Oaspete prea iubitor,
Dulcea noastră răcorire.

Tu în trudă alinare,
În căldură eşti răcoare,
Mângâiere în mâhnire.

Peste cei ce ţi se-nchină
Tu revars-a ta lumină,
Harul tău îmbelşugat.

Pentru-a omenirii vină,
Firea-ntreagă acum suspină,
Grav rănită de păcat.

Spală ce e întinat,
Udă tot ce e uscat,
Vindecă ce e rănit.

Moaie tot ce-i împietrit,
Încălzeşte ce-i răcit,
Şi îndreaptă ce-i greşit.

Celor care te cinstesc,
Şi pe tine te slujesc,
Dă-le harul înşeptit.

Răsplăteşte a lor iubire,
Cu suprema fericire,
Sus în raiul nesfârşit.

Na álduvanji


Rodul muncii noastre punem pe altar,
Doamne, Tu transformă-l în izvor de har.
Plini de credinţă cu aceste daruri
Şi viaţa noastră ţi-o închinăm.


Totodată, Doamne, noi îţi oferim
Toată munca noastră, tot ce suferim.
În bucurie şi în durere
Uniţi cu Tine dorim să fim.

Sfânt
Nášta pesenj farka,
Pu sat svet razširva,
Náša glás Te sláve,
Pejém svet si Bože.

Ref: Svet, svet, svet si Bože.

Viš hubus na sveta
U puljtu cvećá
Slušej ptic u gura
Pesenjta-j razširva.

I nija smi tuka
Dicá vésel raja
Nášte sarcá pejat
Tébe slávna pesma.

Na prečistivanji


În faţa ta, Isus iubit, vin azi încrezător,
Căci Tu eşti Dumnezeu slăvit şi blând Mântuitor .
Tu stai ascuns sub vălul sfânt al tainei din altar
Şi-mparţi la cei de pe pământ al mântuirii dar.


Pe cruce Tu mi-ai dovedit iubirea ce o ai,
Păcatul meu l-ai ispăşit ca să mă duci la rai.
Şi-aici în Sfântul Sacrament, eşti jertfă neîncetat,
Te-arăţi în orişice moment prieten devotat.


Cu drag cuvântul ţi-l ascult şi-n inimă-l păstrez,
Căci merită nespus de mult în toate să-l urmez.
Dă-mi harul tău întăritor să merg pe urma ta,
Isuse, blând Mântuitor, fii călăuza mea.


Eu văd că şi puţinul bun îl fac atât de greu,
De-aceea-ncrederea mi-o pun în ajutorul tău.
Gândindu-mă la drumul strâmt spre mântuirea mea,
Îţi cer, Isuse, harul sfânt şi îndurarea ta.
  

Ilá du vaz nám Bože náš, (x 3)  O ilá du vaz nám.

Tébe žélimi Bože náš, (x 3) O Tébe žélimi.

Prejami mu nám Bože náš (x 3) O prejami mu nám.

Mir mu dunesi Bože náš (x 3) O mir mu dunesi.

Vera dari nám Bože náš (x 3) O vera dari nám.

Mila dáj na nám Bože náš (x 3) O mila dáj na nám.


Sled Sveta Misa

În astă zi frumoasă,
Dăm Maicii lui Isus,
Cântarea noastră-aleasă,
Căci o iubim nespus.

Ref: Slăvim, slăvim, slăvim neîncetat,
Slăvim, slăvim pe cea făr’ de păcat.

Pe gingaşa Fecioară,
Tot corul îngeresc
Cu drag o înconjoară
Şi-n cânt o preamăresc.

Cu dragoste deplină
Oştirea sfinţilor
Pe-a cerului Regină
O laudă în cor.

Şi cerul şi pământul,
Cu glasurile vii,
Îşi înteţesc avântul
În a o preamări.


Preasfânta noastră Mamă,
Cu glasul ei duios,
Necontenit ne cheamă
La Fiul ei Cristos.

Prin Maica Preacurată
Pe Domnul îl cinstim,
Dorind ca-n cer odată
Alăturea să-i fim.

În valea Iria, în luna lui mai,
Fecioara Maria coboară din rai.

Ref. Ave, ave, ave Maria,
Ave, ave, ave Maria.

În raze sclipeşte slovit chipul ei;
Solie aduce la trei ciobănei.

Preasfântă Fecioară surâde frumos
Şi blând le vorbeşte cu glasul duios.

Sunt Neprihănita, din ceruri de sus;
Iubirea-mi de mamă la voi m-a adus.

Le cere să facă ades rugăciuni,
Să spună rozariul, să fie mai buni.

Păcatele lumii adânc o mâhnesc
Ea vrea să-l îmbune pe Tatăl ceresc.

Căinţa-i scăpare atunci când greşiţi
Prin ea păcătoşii pot fi mântuiţi


vineri, 14 iulie 2017

CCCLXXVIII. BLIZU DU TÉBE ŠTA

BLIZU DU TÉBE ŠTA DA SAM BOŽE!

NEARRER MY GOD TO THEE!

     Mlogu puznáta i taze pesma. Sincata mu razžálva, mu streska i nanáse napámeć či smi prumenlivi na toze svet, i mu ubážde či véčnata kraluvina mu čeka, i du nija ni možimi da duprém, otu ni smi vredni, ama si žélimi ud svi sarcu da badimi blizu du Guspudina Boga.

     Na námu krastjánete mu nosi napámeći, taze pesma, za neku  milini, prumenati ud toze kasi zemájsći žuvoti.
    Po mládite sa čuli taze pesma ud mozétu ”Titanic”. Hubanći hurti, i istensći.
    ”Makár da me dariš sas žálus ali s kriš”….”I gá baj na kraj sveta”…. ”Blizu du Tébe šta da sam Bože”.
     I ne sámu na kraj sveta, negu i ségá, u toze még, ségá… Tuj useštemi sincata. S kolku po mlogu teze dicá. U Bréšća u petak, 7 juli, dve dičeta sa prejali za paruv pać Svetotu Prečistinji. Po kasnu, otu bulesta ne i dupuštela, ama nija sinca znájmi i mlogu pate kázvam: Bolja po kasnu ud kaćétu nikaći.
     Se rádvam za tej, i kača u pesmata, ud dnés, u istena blizu du tej za stujé telotu Isusovu, blizu du tejnite sarčeta, báš u tej.
     Kolku i hubanku, milnu i te vazdéga tuje stánj.

DÁ! BLIZU DU TÉBE ŠTA DA SAM BOŽE!